Intersectional Feminist Foreign Policy Vibhuti Patel ११ जून २०२६
In this article, Prof. Vibhuti Patel, former Professor at the Advanced Centre for Women’s Studies, Tata Institute of Social Sciences (TISS), and former Head of the Economics Department at SNDT Women’s University, explores the concept of Intersectional Feminist Foreign Policy (IFFP) and its growing relevance in contemporary global affairs. She argues that foreign policy must move beyond traditional…
SPARROW – A Space for Every Woman’s Voice : Part 2 Niketa Mulay २५ मे २०२६
In the first part, Niketa Mulay brought us to the threshold of SPARROW and helped us understand why such a space needed to exist; here, she takes us deeper into what it has become, moving through the many ways in which women’s histories are held, expressed and kept alive. As her narrative unfolds, the archive begins to feel less like a place and more like a living practice shaped by voices, relati…
SPARROW – A Space for Every Woman’s Voice : Part 1 Niketa Mulay २५ मे २०२६
In this first part of the article, Niketa Mulay takes us into a space that does not demand attention, but quietly changes the way we understand memory and history. There is a stillness in her writing that makes us pause and notice what is often left unrecorded, and through her words, listening itself begins to feel like an act of care and resistance. As we step into SPARROW with her, we are not ju…
स्त्री चळवळ नाबाद पन्नास : खंड १ आसावरी काकडे ०९ एप्रिल २०२६
स्त्री चळवळीचा प्रवास हा केवळ घटनांचा किंवा टप्प्यांचा इतिहास नाही, तर अनेक स्त्रियांच्या जगण्याशी, त्यांच्या लढ्यांशी आणि बदल घडवण्याच्या सातत्याशी जोडलेली एक जिवंत प्रक्रिया आहे. आसावरी काकडे या लेखातून ‘स्त्री चळवळ नाबाद पन्नास..!’ या ग्रंथाच्या निमित्ताने या प्रवासाकडे पुन्हा एकदा पाहण्याची संधी देतात. या लेखातून ग्रंथाची ओळख तर होतेच, पण त्यामागची विचारधारा, विविध क्षेत्रांमध्ये उमटलेले परिणा…
संस्कृती संवर्धनात महिलांचा हातभार सुभाष हिराबाई अंतू खंकाळ ०५ जानेवारी २०२६
संस्कृती म्हणजे केवळ परंपरा किंवा रीतिरिवाज नाहीत, तर समाज जगण्याची पद्धत, मूल्ये आणि विचारांची सातत्याने घडणारी प्रक्रिया आहे. या प्रक्रियेत महिलांचा वाटा सुरुवातीपासूनच महत्त्वाचा आणि निर्णायक राहिला आहे. आदिम काळापासून शेती, कुटुंब, कला, भाषा, शिक्षण, आरोग्य, भक्ती, निसर्ग आणि सामाजिक मूल्यांची जपणूक करत महिलांनी संस्कृती जिवंत ठेवली आणि पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचवली. पुरुषप्रधान समाजरचनेमुळे त्य…
स्त्री विमर्श: संकल्पना व स्वरूप. डॉ वृषाली किन्हाळकर ०२ डिसेंबर २०२५
स्त्री-विमर्शासारख्या शब्दाला अजूनही आपल्या मराठी वाचकांच्या मनात आपलेपणा लाभलेला नाही, पण या शब्दामागचं जग, त्याचे संघर्ष, इतिहासात अदृश्य राहिलेल्या असंख्य स्त्रियांचे आयुष्य, आणि समानतेसाठी झगडलेल्या पिढ्यांची तळमळ हे सगळं डॉ. रमा नवले यांच्या लेखणीतून इतकं सहज, साधं रूप घेऊन समोर येतं की हा विषय ‘अपरिचित’ राहातच नाही. हिंदी आणि मराठीत तेवढ्याच ताकदीने लिहिण्याचं अवघड कौशल्य असणाऱ्या नवले मॅडम …
From Towards Equality to Reinforcing Inequality: Processes of Gender De-equalisation Ritu Dewan २७ सप्टेंबर २०२५
_Fifty years after the landmark Towards Equality report, India finds itself at a troubling crossroads. Instead of moving closer to gender justice, we are witnessing what economist and feminist scholar Ritu Dewan calls “gender de-equalisation.” A trailblazer in her own right, she has been President of the Indian Association for Women’s Studies, cofounder of the Feminist Policy Collective, the first…
पुरुष उवाच विरुद्ध मिळून साऱ्याजणी: युरोपियन इतिहासातील एक लढाई डॉ. चंद्रशेखर फणसळकर १६ सप्टेंबर २०२५
एकोणिसाव्या शतकातील एक ख्यातनाम ब्रिटिश तत्त्वज्ञ आणि व्यक्तिस्वातंत्र्याचा खंदा समर्थक जॉन स्टुअर्ट मिल यानं त्याच्या ‘द सब्जेक्शन ऑफ वुमन’ या स्त्रीवादी दीर्घ निबंधामध्ये लिहिलं आहे - ‘स्त्री’ ‘खरोखर’ काय आहे हे सहजपणे कळणं शक्य नाही, कारण ज्या समाजात स्त्रियांवर पुरुष वर्चस्वाचा प्रभाव नव्हता असा समाज आजपर्यंत कधीच अस्तित्वात नव्हता. अर्थात या मानवरचित समाजरचनेत स्त्रीचं खरं रूप ज्याप्रमाणे मोड…
गुलजारांच्या कवितेतील स्त्रीभान भारत‌ सोळंके १५ सप्टेंबर २०२५
गुलजार म्हणजे केवळ कवी नाहीत, तर चित्रपट, गीतं, कथा, पटकथा यांसारख्या प्रत्येक माध्यमातून मानवी भावविश्वाची खोल जाण ठेवणारे संवेदनशील सर्जक आहेत. भारत अंकुशराव सोळंके आपल्या या लेखात गुलजारांच्या कवितांमधून उलगडलेल्या स्त्रीभानाचं सूक्ष्म विश्लेषण करतात. भामीरीसारख्या कवितेतून फाळणीच्या जखमा सहन केलेल्या स्त्रीचं चित्रण, रेपसारख्या कवितेतून समाजातील विकृतींवर प्रहार, पडोसीमधून घरातील स्त्रीच…